Tại sao liệt dây thần kinh 3 gây lác ngoài?

5/5 - (1 bình chọn)

Liệt dây thần kinh số 3 gây ra tình trạng lác ngoài và nhiều người kèm tình trạng sụp mi. Tuy nhiên không phải ai cũng hiểu rõ bệnh lý này. Vậy tại sao liệt dây thần kinh 3 gây ra lác? Liệt dây thần kinh 3 điều trị được không? Bằng phương pháp nào? Hãy dành 3 phút để tìm câu trả lời trong bài viết dưới đây nhé!

Tại sao liệt dây thần kinh số 3 (III) gây lác ngoài? 

Dây thần kinh số 3 (III) còn gọi là dây thần kinh vận nhãn chung. Dây thần kinh 3 chi phối các cơ ở ổ mắt gồm 4 cơ: Cơ thẳng trong, thẳng trên, cơ thẳng dướicơ chéo bé, cơ nâng mi, ngoài ra còn có cơ co đồng tử, cơ thể mi. Dây thần kinh 3 chia làm 2 nhánh: nhánh trên và nhánh dưới. 

Khi dây thần kinh 3 bị liệt làm đồng tử bị lệch ra ngoài do mất cân bằng của cơ vận nhãn được gọi là mắt lác ngoài ( mắt lé ) đồng thời có thể gây ra song thị, sụp mi, lác dưới kết hợp. 

Nguyên nhân gây liệt dây thần kinh số 3

  • Bẩm sinh: do chấn thương khi sinh và các bệnh sau sinh sớm. Các triệu chứng lâm sàng xuất hiện trong vòng 6 tháng sau sinh, thường biểu hiện là khởi phát một mắt, viễn thị góc lớn và nhược thị, có thể có đồng tử giãn và tái tạo cử động bất thường, mắt liệt có giảm thị lực tỷ lệ cao
  • Chấn thương ảnh hưởng tới sọ, di chứng phẫu thuật thẩm mỹ cũng có thể làm dây thần kinh bị liệt ví dụ : cắt mí, …
  • Bệnh lý về mạch máu: xuất huyết, nhồi máu, biến chứng của bệnh đái tháo đường, tăng huyết áp, Phình động mạch thông sau, thoát hồi hải mã, thiếu máu cục bộ 
  • Hội chứng hang xoang, hội chứng hốc mắt
  • U, Ung thư nội sọ
  • Viêm dây thần kinh, viêm màng não do lao, virut,..

Phân loại

Liệt dây 3 hoàn toàn:

Liệt dây 3 một phần:

  • Nhìn thẳng – sụp mi nhẹ, lé ngoài, lé dưới, giãn nhẹ đồng tử.
  • Nhìn phải (liếc mắt sang phải) – không xoay vào trong được.
  • Nhìn lên mắt nâng lên kém, nhìn trái: hạ xuống kém.

Triệu chứng của liệt dây 3

  • Mắt lệch ra ngoài không đưa đồng tử vào trong được 
  • Sụp mi: có thể sụp hoàn toàn hoặc không hoàn toàn 
  • Nhìn đôi ( song thị ): thường gặp ở bệnh nhân liệt III do chấn thương, tai nạn, va đập, thường là song thị ngang nhìn thấy 2 hình ảnh ngang nhau hoặc song thị đứng nhìn 1 vật ở trên 1 vật ở dưới  
  • Giảm thị lực ( nhược thị ) : biến chứng khi để lác ngoài, song thị, sụp mi quá lâu làm mắt ảnh hưởng bị giảm thị lực, sau cùng là mất thị lực 
  • Đau đầu, mỏi, đau mắt: do mắt điều tiết quá nhiều để lấy hình 

Chẩn đoán liệt dây thần kinh số 3 và xét nghiệm cần làm 

Khám toàn thân để loại trừ bệnh lý 

Khám cơ quan bị bệnh: Mắt lác như nào, có triệu chứng gì kèm theo 

Chẩn đoán lác , độ lác của mắt bị bệnh 

Xét nghiệm công thức máu cơ bản, nếu có biểu hiện của viêm làm thêm PCR

Sinh hóa: glu, cre, ure, cholesterol, triglycerid,… để loại trừ các bệnh lý nguy cơ mắc phải 

Chụp cộng hưởng từ hoặc chụp cắt lớp vi tính

Việc chẩn đoán liệt dây thần kinh sọ thứ 3 dựa trên kết quả khám chuyên khoa thần kinh.

Chụp cộng hưởng từ (MRI) hoặc chụp cắt lớp vi tính (CT) não được thực hiện để xác định nguyên nhân.

Nếu đồng tử bị ảnh hưởng hoặc nếu các triệu chứng gợi ý một rối loạn cơ bản nghiêm trọng, MRI hoặc CT não sẽ được thực hiện ngay lập tức.

Nếu nghi ngờ một túi phình bị vỡ, CT (hoặc MRI) được thực hiện ngay lập tức. Nếu CT (hoặc MRI) không phát hiện ra máu, thì sẽ tiến hành chọc dò tủy sống (chọc dò thắt lưng), chụp mạch cộng hưởng từ , chụp CT mạch hoặc chụp mạch não.

Phân biệt liệt dây thần kinh số 3

 Liệt 3 cần được phân biệt với:

Điều trị liệt dây thần kinh số 3

Liệt dây thần kinh số III gây nhiều biến chứng nặng nề:  mắt lác ngoài, lác dưới, song thị, sụp mi,… Nên phải  điều trị liệt III một cách triệt để , để không ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày của bệnh nhân.

Trước tiên phải kiểm soát, điều trị các bệnh lý mắc phải gây bệnh: ví dụ như đối với những bệnh nhân trên 50 tuổi mắc bệnh đái tháo đường, tăng huyết áp. Bệnh nhân nên theo dõi thường xuyên khoảng 3 tháng 1 lần để kiểm tra các dấu hiệu. Phẫu thuật khi có u , tắc mạch, ….Trường hợp nhìn đôi, nhược thị  có bịt mắt bị ảnh hưởng. 

Hiện nay có 2 phương pháp điều trị liệt 3: 

Điều trị bằng Đông y 

Theo Đông y có 2 nguyên nhân chính gây liệt dây thần kinh số III thường gặp:

Tấu lý không kín, ngoại tà xâm nhập vào lạc mạch ở mắt làm cho khí huyết bị ủng trệ

Huyết ứ do chấn thương, va đập

Đông y là phương pháp dùng thuốc, châm cứu tác động vào kinh lạc làm thông huyết mạch chữa từ gốc bệnh làm hồi phục thần kinh số 3 bị liệt. 

Đông y là phương pháp điều trị đơn giản, hiệu quả chữa bệnh tận gốc, tránh tái phát , cải thiện thị lực bệnh nhân, bệnh nhân có thể sử dụng thuốc tại nhà, tiết kiệm chi phí đi lại . Tuy nhiên một số liệt dây thần kinh số III gây biến chứng nặng cần kết hợp châm cứu để hồi phục thần kinh một cách nhanh nhất 

Sử dụng thuốc, châm cứu theo Đông y không có hoặc rất ít biến chứng cho bệnh nhân mà không cần đến dao kéo.

Điều trị bằng Tây y

  • Điều trị nhược thị , song thị : Bịt mắt bị ảnh hưởng 
  • Điều trị bằng thuốc: Dùng độc tố botulinum toxi: phương pháp này có kết quả tốt trong một số trường hợp
  • Điều trị phẫu thuật

Các lựa chọn phẫu thuật cho liệt dây III tùy thuộc vào mức độ của bệnh liệt: hoàn toàn hoặc một phần. 

Ở những bệnh nhân bị liệt một phần dây thần kinh thứ ba, phẫu thuật phụ thuộc vào mức độ tham gia của các cơ ngoại nhãn

Xem bài viết: Điều trị mắt lác bằng phẫu thuật là như thế nào?

Tổng kết

Hầu hết các trường hợp liệt dây thần kinh thứ 3 thường được tiên lượng tốt, tuy nhiên, mức độ hồi phục phụ thuộc vào nguyên nhân  và cách xử trí bệnh 

Liệt 3 không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, giảm thẩm mĩ mà còn ảnh hưởng đến làm bệnh nhân, khiến bệnh nhân cảm thấy tự ti trong sinh hoạt . Vì vậy cần điều trị liệt 3 sớm và triệt để.

Bạn cần tư vấn thêm về điều trị lác ngoài do liệt dây thần kinh 3?

Liên hệ ngay hoặc để lại câu hỏi trong phần bình luận dưới đây để chúng tôi hỗ trợ bạn miễn phí nhé!

Chia sẻ bài viết lên:

Viết một bình luận