Mắt lác bẩm sinh

Đánh giá bài viết post

Lác bẩm sinh là gì ? 

Lác bẩm sinh (Lác ở trẻ sơ sinh) xuất hiện lần đầu tiên trong vòng 6 tháng đầu đời. Lác bẩm sinh có thể xuất hiện khi mới sinh nhưng thường phát triển trong vài tháng đầu. Trong những tháng đầu đấy, mắt thường bị lệch. 

Nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng lác bẩm sinh ?

Trên thế giới cứ 100 trẻ nhỏ được sinh ra thì có đến 1-2 trẻ mắc chứng lác bẩm sinh. Chính vì vậy lác bẩm sinh được coi là một bệnh khá phổ biến ở trẻ nhỏ .Một số nhà nghiên cứu cho rằng vấn đề cơ bản nằm ở việc não bộ của trẻ không có khả năng điều phối chuyển động của mắt. Những trẻ này thường sẽ thay đổi tầm nhìn của chúng giữa 2 mắt bằng cách đôi khi lác mắt này và đôi khi lác mắt kia. Một số trẻ sẽ lác liên tục 1 mắt hoặc cả 2 mắt. Một số nguyên nhân gây lác ở trẻ sơ sinh : 

Bất thường bẩm sinh về vị trí của các cơ ngoại nhãn, phát triển bất thường của các cơ ngoại bì, biệt hóa không hoàn toàn của các lá trung bì, cơ mắt tách biệt kém, bao cơ bất thường, xơ hóa và các dị tật giải phẫu khác hoặc liệt dây thần kinh chèn ép bên trong cơ gây lác bẩm sinh. Hay trong quá trình mang thai người mẹ bị nhiễm virus Rubella, …hoặc bệnh lý sau sinh như viêm, nhiễm trùng ,…

Chấn thương mặt của trẻ sơ sinh hoặc tăng áp lực lên não trong quá trình sản xuất gây ra xuất huyết đốm trong não, làm tổn thương các nhân thần kinh bên trong nhãn cầu ( liệt dây thần kinh số III, IV, VI ) và gây tê liệt các cơ ngoại nhãn.

Yếu tố di truyền, bệnh lác không di truyền ở tất cả các thành viên trong gia đình, tật này thường gián tiếp di truyền cho thế hệ con cái sau, rối loạn di truyền( hội chứng Down và hội chứng Crouzon), tiếp xúc với thuốc trước khi sinh( kể cả rượu), sinh non tháng, khuyết tật mắt bẩm sinh, bại não

Dấu hiệu cho thấy mắt lác bẩm sinh 

  • Khởi phát liên tục trong vòng 6 tháng sau sinh
  • Hoặc có tiền sử gia đình 
  • Vị trí của hai mắt không đối xứng: có thể một mắt hoặc 2 mắt cũng có thể xen kẽ giữa 2 mắt 
  • Thích nheo một mắt khi có nắng.
  • Khi mỏi mắt, một số bệnh nhân có xu hướng nhìn một vật như hai vật, và tình trạng này sẽ biến mất khi đỡ mỏi.
  • Cổ vẹo và mắt lé: đầu nghiêng sang trái hoặc phải, thu vào hoặc nâng lên, đầu nghiêng về vai trái hoặc nghiêng về vai phải.

Phân biệt lác bẩm sinh với gì ?

Mắt của trẻ sơ sinh thường có vẻ nhìn như bị lác, mặc dù thực ra không phải như vậy. Tình trạng này được gọi là “lác giả”. Trẻ nhỏ thường có mũi phẳng, rộng, và có một nếp da ở trong mi mắt có thể làm cho hai mắt có vẻ như bị lác. Sự xuất hiện của tình trạng giả lác có thể cải thiện khi đứa trẻ lớn lên. Trẻ sẽ không tiến triển thành lác thật sự. Cần đến bác sĩ chuyên khoa mắt có thể phân biệt giữa lác thật sự và lác giả.

Chẩn đoán lác ở trẻ sơ sinh như thế nào ? 

Việc chẩn đoán lác bẩm sinh ban đầu rất là khó do trẻ vẫn còn đang trong quá trình phát triển thị lực đặc biệt đối với trẻ dưới 6 tháng tuổi.

Chẩn đoán mắt lác bẩm sinh khi trẻ có dấu hiệu mắt lác liên tục trong 6 tháng sau sinh và sau 6 tháng mắt vẫn còn lác 

Khi trẻ > 6 tháng sẽ được khám kĩ lưỡng và làm một số xét nghiệm để chẩn đoán nguyên nhân lác , thường là MRI : để quan sát các phát hiện hình ảnh về thần kinh vận động ngoài mắt

Lác bẩm sinh có khó điều trị không? Điều trị như nào ?

Điều trị không phẫu thuật : Không phải tất cả các bệnh lác đều cần điều trị phẫu thuật. Nếu là lác do tật khúc xạ , có thể khắc phục bằng cách đeo kính viễn thị hoặc kính hai tròng thích hợp. Nếu có dị tật khúc xạ từ trung bình đến cao thường phải đeo kính để điều chỉnh, ngoài ra có thể tập luyện chỉnh trục để giúp phục hồi năng lượng một mắt hai mắt và tăng khả năng hợp nhất. Ví dụ: sử dụng máy tập điều chỉnh thị lực để đào tạo hoặc đeo ống kính lăng kính. Nếu bị nhược thị, luyện tập chữa nhược thị cũng là một phương pháp điều trị không thể thiếu.

Điều trị bằng phương pháp phẫu thuật là điều chỉnh cơ mắt và vị trí điểm bám cơ bằng phương pháp phẫu thuật, sao cho vị trí mắt bình thường. Hầu hết các chứng lác bẩm sinh và lác trên và dưới đều cần điều trị phẫu thuật

Điều trị lác bẩm sinh thường được yêu cầu phẫu thuật sớm để tránh gây ra tình trạng nhược thị hoặc giảm thị lực đang phát triển ở mắt trẻ

Việc phẫu thuật lác được khuyến nghị theo hiệp hội mắt của Mỹ  đối với trẻ từ 6-9 tháng tuổi, tại Việt Nam phẫu thuật ở trẻ > 18 tháng tuổi 

Trước khi thực hiện phẫu thuật cần xem xét :  Nếu mắt lác đã phát triển nhược thị ở một mắt hoặc cả 2 mắt, thì tình trạng thị lực kém này phải được điều trị ngay. Điều này tốt hơn được thực hiện bằng cách bịt mắt lành  để buộc não sử dụng mắt có thị lực kém hơn. Mặc dù điều này sẽ không điều chỉnh được lác giữa hai mắt, nhưng nó sẽ cân bằng thị lực, giúp cải thiện tiên lượng về kết quả thành công sau phẫu thuật. 

Lác bẩm sinh cần chú ý những gì ?

Thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh với những thực phẩm tốt cho sức khỏe. Ăn các loại thực phẩm hoa quả tươi và rau màu như cà rốt, khoai lang và dưa hấu có chứa vitamin A và beta carotene.

Cho trẻ đến chuyên khoa mắt để kiểm tra mắt tránh dẫn đến tình trạng nhược thị hoặc giảm thị lực ở mắt đang phát triển

Sau khi phẫu thuật thành công, việc tái khám định kỳ là cần thiết để phát hiện các vấn đề về mắt kèm theo. Mắt lệch theo chiều dọc, đặc biệt là khi nhìn sang một bên, mắt lé tái phát và giảm  thị lực  có thể xảy ra vài tháng, vài năm hoặc nhiều thập kỷ sau khi phẫu thuật cơ mắt thành công.

Chia sẻ bài viết lên:

Viết một bình luận